Organisatie van de bijengezondheidszorg bij de ANI
Bijengezondheidscommissie
De bijengezondheidscommissie (BGC) van de ANI bestaat uit drie coördinators en contactpersonen uit de verschillende afdelingen. Zij kunnen u adviseren op het gebied van bijenziekten, preventieve maatregelen (bijvoorbeeld hygiëne) en spuitschade. De BGC komt tenminste eenmaal per jaar bijeen om de meest recente zaken en ontwikkelingen uit te wisselen. Indien u vragen heeft op het gebied van bijenziekten en spuitschade dan kan de BGC benaderd worden voor hulp en overleg.
Coördinators
Naam Adres Postcode Woonplaats Telefoon E-mail
G.D.B. van Houwelingen Dorpsstraat 28c 6731 AT Otterlo 0318 591531 dickvh@dds.nl
J.H. Doornweerd Moreelsestraat 20 6717 TR Ede 0319 622195 doornweerd@zonnet.nl
W. Regterschot Noordekampweg 2 A 8191 JH Wapenveld 038 4478740 wregterschot@hetnet.nl
Beschikbare materialen
In elke afdeling is een map "Bijenziekten" beschikbaar. Deze map, die jaarlijks wordt aangepast met de nieuwste informatie bevat gegevens over:
- De herkenning en bestrijding van bijenziekten;
- Ziektepreventie en hygiëne in de bijenteelt;
- Herkenning spuitschade en melden van spuitschade;
- Gebruik bestrijdingsmiddelen;
- De wettelijke bepalingen omtrent bijenziekten, waaronder het melden van ziekten.
- Organisatie van de ziektebestrijding;
- Nuttige literatuur en voorlichtingsmateriaal.
De bijengezondheidscommissie heeft ter beschikking:
- Diverse boeken over ziekten en ziektebestrijding;
- Dia-serie over bijenziekten;
- Videofilms over geïntegreerde varroabestrijding en ziektepreventie en hygiëne in de bijenteelt.
Deze materialen zijn te leen in overleg met de bijengezondheidscommissie.
- Voorlichtingsfolder over Amerikaans vuilbroed.
Informatie over Amerikaans vuilbroed (AVB)
Amerikaans Vuilbroed (AVB) is een besmettelijke ziekte onder bijen die op grond van bepalingen in de Gezondheids en Welzijnswet voor dieren (GWD) door de overheid wordt bestreden. Goede preventiemaatregelen kunnen verspreiding voorkomen.
- Herkenning van de ziekte
- In een vroeg stadium kunnen sporen worden aangetroffen in de honing van het volk (zie sporenonderzoek). Er zijn dan soms nog geen klinische verschijnselen te zien.
- Het broednest is onregelmatig met veel open cellen tussen de gesloten cellen ("hagelschot"). De ramen zijn meestal weinig bezet met bijen.
- Het verzegelde broed vertoont ingezakte, verkleurde of gescheurde deksels.
- Het afgestorven broed heeft een leemachtige, gronderige geur.
- Vanuit de afgestorven massa kan met een luciferhoutje een koffiebruine draad getrokken worden. Dit is zeer kenmerkend!
- De definitieve vaststelling van de ziekte vindt plaats via laboratoriumonderzoek.
Wat te doen bij verdachte verschijnselen?
Op grond van de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren (GWWD) is de imker verplicht aangifte te doen van Amerikaans vuilbroed. Meld de ziekte bij de PPO Bijen. Hier zal men de imker inlichten hoe verder te handelen.
Melding
Telefonisch: 0317 478480 op maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur
E-mail: infobijen.ppo@wur.nl
Neem bij twijfel contact op met de bijengezondheidscommissie.
Belangrijke maatregelen ter voorkoming van AVB
- Zorg voor een goede hygiëne op uw bijenstand;
- Betrek geen teeltmaterialen en imkermaterialen van imkers die geen negatief verklaring over sporen van AVB kunnen tonen;
- Controleer het broednest regelmatig op afwijkingen;
- Voorkom roven door bijen en vervliegen van bijen;
- Schep geen zwermen van onbekende herkomst;
- Voer geen bijen vanuit het buitenland in zonder gezondheidsverklaring;
- Respecteer de vervoersverboden en informeer bij reizen of in het betreffende gebied een reisverbod geldt;
- Voer uitsluitend honing van uw eigen bijen. Voer nooit buitenlandse honing.
Vervoersverboden in verband met AVB
Zie rubriek actuele zaken.
Voederkransonderzoek naar sporen van AVB
Het is tegenwoordig mogelijk om in honing sporen van de verwekker van Amerikaans vuilbroed aan te tonen. Op deze wijze kan de imker laten onderzoeken of de ziekte (latent) aanwezig is in de bijenvolken. Een dergelijk onderzoek is van belang om een beeld van de gezondheid van uw bijenvolken te verkrijgen. Dit is niet alleen van belang voor uzelf maar ook voor imkers waarmee u regelmatig in contact komt.
Met name de volgende groepen imkers wordt dringend aangeraden om hun volken te laten controleren op sporen AVB:
- Koninginnentelers en beheerders van bevruchtingsstations;
- Imkers die staan op gemeenschappelijke bijenparken;
- Imkers die met bijenvolken markten bezoeken;
- Imkers die reizen naar gebieden met grote concentraties van volken;
- Imkers die volkjes insturen naar een bevruchtingsstation.
Alle overige imkers kunnen uiteraard ook een onderzoek aanvragen.
Imkers die teeltmaterialen afnemen of volken kopen wordt geadviseerd naar een certificaat te vragen waaruit blijkt dat bij de teler/verkoper geen sporen van AVB zijn aangetoond. Het spreekt vanzelf dat, indien bij de teler sporen zijn aangetroffen deze geen materialen meer mag verspreiden
Monsters kunnen ingezonden worden naar het Brabants Veterinair Laboratorium te Diessen. De prijzen voor 2005 zijn als volgt:
- Per inzending € 8,86 plus € 26,06 euro voor het onderzoek. Bij collectieve inzending dus 1 x € 8,86 en x-maal € 26,06 waarbij x het aantal ingezonden monsters is. Genoemde prijzen zijn exclusief 19% BTW.
Voor het inzenden naar het laboratorium in Diessen is een speciaal invul formulier met de procedure ter beschikking. Dit kan aangevraagd worden bij het secretariaat of gedownload worden.
Indien u voedselkransmonsters voor sporenonderzoek naar AVB heeft ingestuurd en u heeft een uitslag die aangeeft dat er sporen zijn aangetroffen dan kunt u met een van de coördinators BGC contact opnemen over de verdere maatregelen. De BGC zal u met raad en daad bijstaan.
Overige bijenziekten
Voor alle andere bijenziekten waarvoor geen aangifteplicht geldt (bijvoorbeeld Nosema, Varroamijtziekte, Amoebeziekte, etc.) is op de PPO Bijen een servicepunt voor de imkers ingesteld. Heeft u problemen met bijenziekten dan kunt u met vragen hier terecht. Indien nodig zullen, na afspraak, bijenmonsters onderzocht kunnen worden. Deze service is gratis.
Het servicepunt op de PPO Bijen is gevestigd aan de Droevendaalsesteeg 1, 6708 AB Wageningen en is als volgt bereikbaar:
Telefonisch :0317 478480 op maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur
E-mail: infobijen.ppo@wur.nl
U kunt ook contact opnemen met de ANI bijengezondheidscommissie voor adviezen en hulp. De BGC is op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van de bestrijding van de varroamijtziekte en organiseert korte voorlichtingsbijeenkomsten hierover.